دسترسی کامل به اینترنت باعث شده فاصله زیادی با نشریات چاپی بگیرم. به شخصه چند سال پیش خواننده ثابت حداقل ۵ مجله در دنیای اینترنت و کامپیوتر بودم ولی شاید در یکی ۲ سال اخیر به تعداد انگشتان یک دست یک مجله فارسی زبان در این زمینه رو خوانده باشم.
وسعت و کیفیت مطالب موجود در اینترنت و دردست بودن آنها در کنار سطح پایین و کمتر تخصصی بودن مجلات و نشریات ایرانی و هزینه بالای اونها می شه گفت از دلایل این اتفاق بوده. بطور مثال یکی از مجلات مورد علاقه پیشین من مجله عصر شبکه بود. ماه پیش برای تنوع یک نسخه از این مجله رو خریدم منتها خواندن آن ۱۰ دقیقه بیشتر زمان نبرد و من فقط از صفحه آرایی و زیبایی مجله لذت بردم و نه مطالب آن! البته نمی گویم مطالب آن خوب نبود، چراکه چند مطلب مفید هم توی اون مجله وجود داشت اما اون مجله دیگه برای من جذاب نبود…
در این مطلب قصد ندارم به مشکلات مجلات، تخصصی نبودن اونها، ساختار نسبتا یکسان اون ها در سال های اخیر و … بپردازم. بیاید از اینجا شروع کنیم:
دیشب در حال گشتن توی هفته نامه عصر ارتباط برای پیدا کردم یک مطلب جذاب بودم که رسیدم به خبر ” انتشار وردپرس ۳ “. قسمتی از متن کوتاه خبر را در زیر مشاهده می کنید :

عصر ارتباط - شنبه ۵ تیر ۸۹
به نظر یک متن ساده، خوب و بدون اشکال میاد. اما در همین چند خط یک اشکال بزرگ، اشکالی که در خیلی جاهای دیگه، سایت ها و وبلاگ های فارسی، نشریات و … توی ایران مشاهده کردم. عبارت : ” در این نگارش جدید هزار و ۲۱۷ رفع ایراد صورت گرفته است “.
جمله بالا از نظر ترجمه درست می باشد. رفع ایراد ترجمه شده کلمه Bug می باشد. شاید خیلی از ماها هم موقع به اشکال خوردن یک برنامه می گیم این برنامه باگ داره. اما آیا وردپرس نسخه ۲.۹ این همه باگ و اشکال داشته که توی نسخه ۳ برطرف شده؟ پس تا قبل از این چطوری اصلا کار می کرده ؟ بیچاره کاربراش !
اما یه کم عجیب نیست ؟ این همه باگ کجا بوده تا به امروز ؟
نکته همین جاست. در بسیاری از نرم افزار های اپن سورس به مانند وردپرس Bug صرفا یک ایراد و مشکل نیست که باید حل شود. حتی یک قابلیت جدید، بهبود جدید و هر چیزی در آن یک باگ محسوب می شود. به نظر من بهترین ترجمه برای این کلمه در این مواقع استفاده از عبارت ” بهبود ” هست.
شما نیز با مراجعه به این آدرس می توانید مشاهده کنید که چه مواردی برای ساخت نسخه بعدی باید انجام شود و … .
اما یک هفته نامه کلیک که همراه با روزنامه جام جم ارائه می شود نیز کنار من بود و اونجا بود که من به فاجعه ای که در زیر مشاهده می کنید برخورد کردم! :

کلیک - شماره ۲۸۷
وحشتناک هست، نه ؟ ” عرضه سی امین نگارش وردپرس “.
خیلی راحت می شه از این متن متوجه شد که مترجم اون سوادی توی این زمینه ندارد و تنها به ترجمه یک متن اکتفا کرده است ( که خب اون رو هم با کلی اشکال انجام داده ) و با توجه به اینکه یک مطلب قبل از قرارگرفتن باید بازبینی شود و مراحلی را طی کند و سردبیر نیز باید ناظر آن باشد آیا باید اینطور نتیجه گرفت که آیا این سلسله مراتب را یکسری شخص بی سواد تشکیل می دهند و یا کسی ناظر مطالب چاپ شده نیست ؟
بیایید یه کم مطلب رو بازبینی کنیم:
اینکه مترجم روی چه حسابی گفته نسخه سی ام را اصلا بحثی در موردش نمی کنیم ( مگه جای بحث هم داره ؟ ). یه کم میایم پایین تر ” شامل استاندارد جدید API است … “، خب اصلا API استاندارد نیست ( توضیحات کامل ).
در همین مورد ویکی پدیای فارسی می نویسه :
رابط برنامهنویسی نرمافزار (به انگلیسی: Application Programming Interface یا API) یا به صورت خلاصه رابط برنامه نویسی، رابط بین یک کتابخانه یا سیستمعامل و برنا مههایی است که از آن تقاضای سرویس میکنند.
رابط کارکردهایی را تعریف میکند که کتابخانه یا سیستمعامل میتواند ارائه دهد و مفهومی مجرد است. این کار کردها سپس در قالب یک نرمافزار یا کتابخانه پیاده سازی میشوند. به عبارت ساده تر، رابط برنامه نویسی مجموعه توابعی است که یک برنامه میتواند از یک برنامه دیگر فرا بخواند.
* البته لازم به ذکر هست که توی همین شماره مطلب دیگری وجود دارد که در اون هم به API اشاره شده اما نویسنده اون درک بهتری از این عبارت دارد.
در اواخر متن هم به همون اشکال مفهوم کلمه باگ که در بالا به اون اشاره شده می رسیم.
به نظر من بهتر از ناظری برای نشریات فارسی وجود داشته باشد که مطالب را بطور کامل بررسی کند تا کمتر شاهد همچین مشکلاتی باشیم، مشکلاتی نظیر اشتباه در ترجمه، کمبود دانش فنی، کپی برداری از سایت ها و وبلاگ ها و … . به امید روزی که در آن مجلات تخصصی با کیفیت عالی به زبان فارسی منتشر شوند تا همه بر حسب نیازشان بتوانند نشریه مورد نظر خود را تهیه و از خواندن آن لذت ببرند …